రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితిని చూపే తెలంగాణ బడ్జెట్ 2026-27, కేవలం సంఖ్యల సమాహారం మాత్రమే కాకుండా, స్పష్టమైన రాజకీయ, సామాజిక దిశానిర్దేశంగా కనిపిస్తోంది. ఉప ముఖ్యమంత్రి మల్లు భట్టి విక్రమార్క రూ. 3.24 లక్షల కోట్ల భారీ బడ్జెట్ను ప్రవేశపెట్టారు. ఇది అప్పుల్లో ఉన్న రాష్ట్రాన్ని ప్రగతి పథంలో నడిపించడానికి ముందడుగుగా చూడవచ్చు. ఈ బడ్జెట్ను పరిశీలిస్తే, సంక్షేమం పట్ల శ్రద్ధ, మౌలిక సదుపాయాలపై దృష్టి, ఆర్థిక క్రమశిక్షణ కోసం ప్రయత్నం కనిపిస్తున్నాయి.
తెలంగాణ బడ్జెట్పై గత పాలకుల నిర్ణయాల ప్రభావం కూడా కనిపిస్తుంది. గత పదేళ్లలో ఉమ్మడి రాష్ట్రం నుంచి విడిపోయినప్పుడు మిగులు బడ్జెట్తో ఉన్న రాష్ట్రం, ఇప్పుడు రూ. 6.71 లక్షల కోట్ల అప్పుకు చేరింది. గతంలో జరిగిన భారీ ప్రాజెక్టుల వ్యయం, ఇప్పుడు వడ్డీ రూపంలో రాష్ట్ర ఖజానాను ఖాళీ చేస్తోంది. ఈ బడ్జెట్లో దాదాపు రూ. 60,000 కోట్లు కేవలం వడ్డీలు, అసలు చెల్లింపులకే కేటాయించారు. ఇది రాష్ట్రం ఎదుర్కొంటున్న అతిపెద్ద ఆర్థిక సవాలు. అయినప్పటికీ, కొత్తగా రూ. 60,000 కోట్ల అప్పు చేయాలని ప్రతిపాదించడం, సంక్షేమ పథకాల అమలుకు ప్రభుత్వం రిస్క్ తీసుకుంటున్నట్లుగా కనబడుతుంది.
ఈ బడ్జెట్ ప్రధానంగా ‘మానవ వనరుల అభివృద్ధి’పై దృష్టి సారించింది. పొరుగు రాష్ట్రాలైన కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ల బడ్జెట్లను చూస్తే.. ‘గ్యారంటీల’ అమలు ఆయా ప్రభుత్వాలకు పెద్ద సవాలుగా మారింది. అయితే, తెలంగాణ ప్రభుత్వం ‘ఇందిరమ్మ ఇండ్లు’ పథకానికి రూ. 22,500 కోట్లు కేటాయించడం ద్వారా రియల్ ఎస్టేట్, నిర్మాణ రంగానికి పరోక్షంగా ఊతమిస్తోంది. కేరళ రాష్ట్రం విద్య, వైద్యంలో జాతీయ స్థాయిలో అగ్రస్థానంలో ఉన్నట్లు, తెలంగాణ కూడా అదే బాటలో నడవాలని చూస్తున్నట్లు బడ్జెట్లో చేసిన కేటాయింపులు కనిస్తున్నాయి. అందుకే ‘యంగ్ ఇండియా స్కూల్స్’ కోసం రూ. 5,000 కోట్లు, వైద్య రంగానికి రూ. 13,000 కోట్లకు పైగా కేటాయించారు. ఆర్థికవేత్తలు చెప్పినట్లు, “ప్రజల ఆరోగ్యం, విద్యపై పెట్టే పెట్టుబడే నిజమైన దేశాభివృద్ధి” అనే సూత్రం ఈ బడ్జెట్లో కనబడుతుంది.
గతంలో సాగునీటి ప్రాజెక్టులపై దృష్టి పెట్టగా, ప్రస్తుత ప్రభుత్వం రైతుకు నేరుగా చేకూరే లాభంపై దృష్టి సారించింది. గతంలో భారీ ప్రాజెక్టుల పేరిట వేల కోట్లు ఖర్చు చేసినా, ఆశించిన స్థాయిలో ఆయకట్టు పెరగలేదన్న విమర్శలు ఉన్నాయి. దీనిని దృష్టిలో ఉంచుకుని, ఈ బడ్జెట్లో కొత్త ప్రాజెక్టుల కంటే, ఉన్న ప్రాజెక్టుల నిర్వహణ, పెండింగ్ పనుల పూర్తికే ప్రాధాన్యతనిచ్చారు. సన్న వడ్లకు రూ. 500 బోనస్ ప్రకటించడం ఒక చారిత్రాత్మక నిర్ణయం. ఇది కేవలం రైతుకు ఆర్థిక వెసులుబాటు మాత్రమే కాదు, వినియోగదారులకు నాణ్యమైన బియ్యాన్ని అందించే దిశగా వేసిన అడుగుగా చెప్పవచ్చు.
గ్లోబల్ సిటీ నుండి ‘ఫ్యూచర్ సిటీ’ వరకు హైదరాబాద్ నగరాన్ని కేవలం ఐటీ హబ్గా మాత్రమే కాకుండా, ఏఐ క్యాపిటల్గా మార్చాలనే సంకల్పం ఈ బడ్జెట్లో కనిపిస్తుంది. ముచ్చర్ల వద్ద ప్రతిపాదించిన ‘ఫ్యూచర్ సిటీ’, 30,000 ఎకరాల్లో అభివృద్ధి చేయనున్న క్లస్టర్లు భవిష్యత్తు ఆదాయ వనరులుగా మారబోతున్నాయి. గూగుల్, మైక్రోసాఫ్ట్ వంటి దిగ్గజ సంస్థలు ఇప్పటికే తమ కార్యకలాపాలను విస్తరిస్తున్న తరుణంలో, మౌలిక సదుపాయాల కోసం కేటాయించిన నిధులు భాగ్యనగరం బ్రాండ్ ఇమేజ్ను మరింత పెంచుతాయి. మూసీ రివర్ ఫ్రంట్ అభివృద్ధి కోసం కేటాయించిన రూ. 1,500 కోట్లు, లండన్లోని థేమ్స్ నది తరహాలో పర్యాటక రంగాన్ని అభివృద్ధి చేసే ప్రయత్నంగా చూడవచ్చు.
ఏ బడ్జెట్ అయినా కాగితంపై అంకెలుగా ఉన్నప్పుడు బాగుంటుంది, కానీ దాని అసలు పరీక్ష అమలులోనే ఉంటుంది. తెలంగాణ బడ్జెట్ 2026-27 ఒకవైపు సంక్షేమ భారంతో, మరోవైపు అప్పుల ఒత్తిడిలో ఊగిసలాడుతోంది. రాష్ట్ర సొంత పన్ను ఆదాయం గత ఏడాదితో పోలిస్తే 18% వృద్ధి చెందుతుందని ప్రభుత్వం అంచనా వేసింది. ఇది జరగాలంటే పారిశ్రామిక రంగం, రియల్ ఎస్టేట్ రంగాలు అసాధారణ వృద్ధిని నమోదు చేయాలి. కేంద్ర ప్రభుత్వం నుండి రావాల్సిన గ్రాంట్లు, జీఎస్టీ వాటా విషయంలో రాష్ట్రం గట్టిగా పోరాడాల్సి ఉంటుంది.
తెలంగాణ బడ్జెట్ 2026-27 ఏవిధంగా ఉందంటే…
ఈ బడ్జెట్ “ఆశావహ దృక్పథం – ఆర్థిక వాస్తవికత“ల కలయికగా చెప్పవచ్చు. అప్పుల భారంతో కూరుకుపోయిన రాష్ట్రాన్ని గట్టెక్కించడానికి ప్రభుత్వం ఎంచుకున్న ‘సంక్షేమ పథకాలు + మౌలిక సదుపాయాల’ వ్యూహం ఎంతవరకు సఫలమవుతుందో రానున్న రోజుల్లో తెలుస్తుంది. సామాన్యుడికి భరోసా ఇస్తూనే, రాష్ట్రాన్ని ఆర్థిక సుస్థిరత వైపు నడిపించాలన్న ప్రభుత్వ ప్రయత్నాన్ని అభినందించాల్సిందే. అయితే, ప్రతి పైసా సద్వినియోగం కాకపోతే, రాష్ట్రం ఆర్థిక సంక్షోభంలోకి వెళ్లే ప్రమాదం కూడా లేకపోలేదు.
– శిగుల్ల రాజు, జర్నలిస్ట్
#TelanganaBudget
#shigullaRaju
#TelanganaBudget2026-27
#BudgetAnalysis
#Editorial
#View
#TeluguNews
#BreakingNews
#RevanthReddy
#BhattiVikramarka
